ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ “ಉತ್ತರ–ದಕ್ಷಿಣ ವಿಭಜನೆ” ಎಂಬ ಮಾತು ಹಲವು ಬಾರಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ಮಾದರಿಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಈ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಿಭಜನೆಯ ಮಾತುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕೀಯ ವಾಗ್ಮಿತೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಹಂಚಿಕೆ, ತೆರಿಗೆ ವಿತರಣೆಯಂತಹ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂಘರ್ಷದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಅದೇ ರೀತಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವು ದೇಶದ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಈ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಾರದು. ಸಂವಾದ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದ ಮೂಲಕವೇ ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನದ ಸಂಬಂಧ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಹಂಚಿಕೆ ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ದೇಶದ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. “ಉತ್ತರ–ದಕ್ಷಿಣ” ಎಂಬ ಭೇದವನ್ನು ಮೀರಿ, “ಒಂದು ಭಾರತ” ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಕಾಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆ.
ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ, ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಅದರ ವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯವೇ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ.
